اهداف: پژوهش حاضر با هدف تبیین و سنتز انتقادی نقش بازی‌وارسازی (Gamification) در افزایش و پایداری انگیزش یادگیری زبان انگلیسی (EFL) در دانش‌آموزان انجام شد. مسئله اساسی این بود که مکانیک‌ها و پویایی‌های بازی‌وارسازی چگونه می‌توانند بر ابعاد شناختی، نیازهای روان‌شناختی، فیلتر عاطفی و رفتارهای یادگیری زبان‌آموزان تأثیر بگذارند.

روش‌ها: این مطالعه با رویکرد کیفی و به شیوه مرور روایتی–تحلیلی صورت پذیرفت. داده‌ها از طریق جست‌وجوی نظام‌مند در پایگاه‌های استنادی معتبر (Scopus، Web of Science، ERIC و ScienceDirect) گردآوری شدند. برای تحلیل، دسته‌بندی و ترکیب شواهد پژوهش‌های پیشین، از روش تحلیل مضمون بهره گرفته شد.

یافته‌ها: سنتز شواهد نشان داد که بازی‌وارسازی از طریق چهار سازوکار کلیدی عمل می‌کند: ۱) ارضای نیازهای بنیادین روان‌شناختی (شایستگی، خودمختاری و تعلق اجتماعی) و درونی‌سازی انگیزش، ۲) تضعیف فیلتر عاطفی، کاهش اضطراب زبان خارجی (FLA) و ارتقای تمایل به برقراری ارتباط (WTC)، ۳) بهینه‌سازی پویایی کلاسی متناسب با تیپ‌شناسی یادگیرندگان و مهار مقایسه اجتماعی مخرب، و ۴) پایداری انگیزش از طریق روایت‌پژوهی داستانی و پیشگیری از اثر توجیه بیش‌ازحد.

نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش بیانگر آن است که کاربست سطحی و صرفاً پاداش‌محور عناصر بازی نمی‌تواند انگیزش پایدار ایجاد کند؛ بلکه اثربخشی بازی‌وارسازی در گرو «طراحی معنادار پداگوژیک» است. با ایجاد محیطی ایمن از نظر روان‌شناختی، بازتعریف شکست به مثابه فرصت یادگیری و تلفیق مکانیک‌های انطباقی، می‌توان ضمن مهار اثر زوال انگیزشی، زمینه خودتنظیمی و پیشرفت معنادار مهارت‌های زبانی دانش‌آموزان را فراهم ساخت.