اهداف: پژوهش حاضر با هدف تحلیل و سنتز انتقادی شواهد پیرامون نقش و پیامدهای کاربست هوش مصنوعی مولد در آموزش و توسعه مهارت نوشتاری زبان‌آموزان انجام شد. مسئله اساسی، واکاوی چگونگی اثرگذاری این فناوری بر ابعاد شناختی، روان‌شناختی، بازخورد آموزشی و چالش‌های اصالت‌سنجی در یادگیری زبان دوم و خارجی بود.

روش‌ها: این مطالعه با رویکرد کیفی و به شیوه مرور روایتی–تحلیلی صورت پذیرفت. داده‌ها از طریق جست‌وجوی هدفمند در پایگاه‌های استنادی معتبر بین‌المللی (Scopus، Web of Science و ERIC) در بازه زمانی ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ گردآوری شدند. برای استخراج، دسته‌بندی و ترکیب ابعاد پداگوژیک موضوع، از روش تحلیل مضمون بهره گرفته شد.

یافته‌ها: سنتز شواهد نشان داد که تأثیرات هوش مصنوعی مولد در چهار محور کلیدی ساختار می‌یابد: ۱) داربست‌بندی شناختی پویا در مراحل سه‌گانه فرایند نگارش و ارتقای پیچیدگی و روانی زبانی، ۲) تحول در بازخورد اصلاحی نوشتاری و گذار از خطایابی مکانیکی به گفت‌وگوی پداگوژیک، ۳) تعدیل فیلتر عاطفی، کاهش اضطراب نگارش و تقویت خودکارآمدی زبان‌آموز، و ۴) چالش‌های مربوط به تنبلی شناختی، توهم اطلاعاتی و ضرورت بازتعریف اصالت آکادمیک.

نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش بیانگر آن است که هوش مصنوعی مولد پتانسیل بازتعریف اکوسیستم آموزش نگارش را داراست؛ با این حال، بهره‌وری پایدار مستلزم گذار از مدل «مصرف انفعالی» به رویکرد «نگارش همکارانه انسان–ماشین» و توسعه سواد انتقادی هوش مصنوعی است تا عاملیت فکری زبان‌آموز در تولید متن حفظ شود.